خط و پیدایش آن در ایران

مجموعه مرمتکده هنر خریدار آثار کاغذی از جمله نسخ خطی , سند خطی , قباله خطی , قباله ازدواج قدیمی , پاکت تمبردار قدیمی , عکس قدیمی , تابلو نقاشی قدیمی و قرآن خطی و در اصطلاح هر نوع کاغذ قدیمی و عتیقه می باشد . برای فروش با کارشناس خرید مجموعه تماس حاصل فرمایید . شماره تماس ۰۹۱۳۱۷۰۰۲۶۵

 

در میان ملل متمدنه خط منحصرا وسیله نمایش و ضبط و تفهیم مقاصد و افکار است و استثنا ذوق لطیف ایرانی توانسته است از ان مانند سایر آثار صنایع ظریفه , نیز,  استفاده کند و اینک قرن هاست که خط ایرانی  یکی از مظاهر هنری ظریف ملی میباشد.

و اگر خوشنویسی را از شعب صنایع ظریفه دشوارتر ندانیم , لااقل از این جهت باید انرا در ردیف سایر هنرهای زیبا محسوب داریم .

خط ایرانی قریب به هزار سال است که وسیله هنرنمایی خوشنویسان می باشد و پیوسته هنرمندان در صدد تکمیل و توسعه ان بوده اند و مدت هفت قرن پیوسته خطوط ایرانی سیر تکاملی خود را نموده و در حدود قرن دهم بحد اعلای ترقی و زیبایی و شیوایی رسیده و همچنان یک قرن دوام داشته , و از آن پس به تدریج سیر نزولی نموده , تا آنجا که در سنوات اخیر راه زوال پیموده است و امروزه اگر امیدواری به چندتن معدود از خوشنویسان حاضر نبود , بکلی از آینده امیدبخش این هنر ظریف مایوس بودیم.

تاریخ پیدایش خط در ایران و خط میخی پارسی

اشتغال به کارهای کشاورزی و دامداری و کوهگردی آریاییها را بی نیاز ازین داشته بود که چون مردمان تاجرپیشه و سوداگر سایر کشورهای قدیمه شرق به فکر اختراع و اقتباس خط برایند . بنابراین بدو ورود بهر سرزمینی فاقد خط بودند لیکن به هرجا که راه میافتند یا از ساکنین بومی یا از همسایگان خط را فرا گرفتند . مادیها و پارسیها که از شعبه برجسته آریاییها بوده اند و ساکن شمال و مرکز و مغرب و جنوب فلات ایران گردیدند و بکار مداوم مشغول بودند همین حال را داشتند و از بدو مهاجرتشان به ایران تا چندین قرن آثار خطی از آنها دیده نشده و آنچه محقق است خط را از کشورهای نیرومند و متمدن مجاور خود چون آشور و ایلام که هرکدام بنوبه خود زمانی در کشورهای همسایه صاحب نفوذ بوده اند فرا گرفتند. از ساکنین قدیم و بومی ایران نیز قبل از ورود آریاها قدیمی ترین آثار خطی که البته به طور اشکال و نقاشی در ایران مرکزی دیده شده فقط روی لوحه خشتی و مهرهایی است که ضمن اشیا طبقه چهارم تپه سیلک کاشان پیداشده . تاریخ این اثر مربوط به اوایل هزاره سوم پیش از میلاد می باشد و این بعد از زمانی است که آن خطه مورد هجوم عیلامیها قرار گرفته و شهر را بکلی سوزانده بودند و میرساند که در این تاریخ خطی بصورت اشکال رایج گردیده که شاید پس از مراجعت عیلامی ها و متروک ماندن تپه سیلک خط نیز فراموش شده باشد زیرا تا زمان هخامنشیان ضمن کاوشهایی که تا این تاریخ در نقاط مختلف ایران بعمل امده جز این علایم اثر دیگری که معرف خط باشد یافت نشده است .

اظهارنظر بالا راجع به یافت نشدن مدارک خطی قبل از خط میخی پارسی تا این تاریخ است که اثری مکشوف نشده ولی البته تا در سایر نقاط ایران مخصوصا نقاط شرقی و بالاخص در زیر شهر همدان فعلی (هگمتان قدیم مرکز دولت ماد) که کانون قدیمیترین آثار تمدن مادیها و آریایی های ایرانی می باشد کاوشهای اساسی و دامنه دار عملی صورت نگیرد نمیتوان از فقدان آثارخطی مربوط به ادوار گذشته مخصوصا مادیها که تمدنشان مرتبط با پارسیها بوده است بکلی مایوس بود و تا حدی نیز منطقی به نظر نمیرسد که یک قوم متمدن چندین سال بدون خط بسر برده باشند درحالیکه همسایگان انها دارای خط بودند . بعلاوه چون خط میخی پارسی ساده ترین و آسان ترین انواع خطوط میخی است حکایت ازین می نماید که قرن ها پیش از گسترش دولت هخامنشی مادیها و پارسیها خط را از همسایگان غربی خود اخذ و به تدریج در ان دخل و تصرفاتی نموده به صورت سهل و ساده تری که در کتیبه های هخامنشی نمودار گردیده , در آورده باشند.

از قول راولین سن گفته شده که مادیها سبب شدند تا ایرانیها بجای الواح گلی, کاغذ پوستی و قلم بکار برند میتوان تصور نمود که نوشته های مادیها از همین لحاظ که روی کاغذ پوستی بوده پوسید و از بین رفته است ولی این گفته عمومیت نمی تواند داشته باشد چون نمی توان متقاعد شد درحالیکه تمام کشورهای آسیای غربی نوشته های خود را روی خشتهای گلی می نوشته مادیها و پارسیها که خط خود را از انها اقتباس کرده باشند کلیه کتیبه های خود را روی پوست نوشته باشند و همه پوسیده و از بین رفته باشد , خصوصا انکه پیدایش در قباله پوستی مربوط به زمان اشکانیان در اورامان ثابت نمود که چنانچه نوشته هایی روی پوست بوده خاک و هوای ایران مناسب برای نگهداری انها بوده و قطعا چنانچه نظایری داشته بین حفاری ها دیده شده بود.

0 پاسخ ها

نظر بدهید

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
تمایل به کمک

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *